TẠI SAO MÀU SẮC ÂM THANH LẠI QUAN TRỌNG ĐỐI VỚI GIẤC NGỦ

Bạn có biết rằng âm thanh chúng ta nghe có thể giúp tăng cường sự tập trung hoặc phá vỡ sự yên bình của chúng ta? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng khám phá thế giới thú vị của "màu sắc âm thanh" - một cuộc tìm hiểu khoa học về cách các tần số âm thanh khác nhau có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và mức độ tập trung của chúng ta.

Từ tiếng vo ve êm dịu của tiếng ồn hồng đến những rung động nhẹ nhàng của tiếng ồn nâu, việc hiểu rõ các loại âm thanh này mang đến những công cụ mạnh mẽ để cải thiện cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Hãy cùng tìm hiểu những đặc điểm độc đáo của từng loại âm thanh và khám phá cách chúng có thể giúp tạo ra môi trường hoàn hảo cho sự thư giãn và năng suất.

Màu sắc nhiễu là gì?

Tai chúng ta cảm nhận các âm thanh khác nhau dưới dạng "màu sắc âm thanh" dựa trên âm lượng và dải tần số mà chúng bao phủ, thường nằm trong khoảng từ 20 Hz đến 20.000 Hz. Mỗi màu sắc đại diện cho một tần số khác nhau và có một mục đích khác nhau. Các "màu sắc âm thanh" phổ biến nhất có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự tập trung bao gồm:

  • Tiếng ồn trắng: Bao phủ toàn bộ phổ tần số với âm lượng bằng nhau. Tiếng ồn trắng có âm vực cao hơn, giống như tiếng nhiễu tĩnh điện. 
  • Màu hồng: Màu sắc dịu nhẹ này cũng chứa tất cả các tần số mà chúng ta có thể nghe được nhưng ưu tiên các tần số thấp hơn. Nhiều âm thanh tự nhiên được coi là tiếng ồn hồng.
  • Tiếng ồn nâu: Tần số thấp hơn được thể hiện dưới dạng âm trầm sâu hoặc tiếng ầm ầm. Tiếng ồn nâu nghe giống như tiếng sấm, tiếng mưa lớn hoặc tiếng sóng vỗ.

Các nhà nghiên cứu đặt tên cho nhiễu theo màu sắc để tương ứng với ánh sáng trên phổ điện từ. Nhiễu trắng là màu đầu tiên mà các nhà khoa học đặt tên và nghiên cứu. Nó bao gồm nhiễu từ toàn bộ phổ tần số, giống như ánh sáng trắng bao gồm tất cả ánh sáng nhìn thấy được. Xanh lá cây, tím, xanh dương, xám và đen là những màu nhiễu khác, tuy nhiên, chúng chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng. 

Màu sắc âm thanh giúp tăng cường sự tập trung và giấc ngủ

Tiếng ồn trắng

Các nhà khoa học và nhà nghiên cứu đã nghiên cứu tiếng ồn trắng lâu hơn các loại tiếng ồn khác. Một số nghiên cứu kết luận rằng tiếng ồn trắng có thể cải thiện thời gian cần thiết để đi vào giấc ngủ (thời gian để chìm vào giấc ngủ), và tiếng ồn băng thông rộng có thể giúp giảm các triệu chứng mất ngủ. Tiếng ồn trắng nghe giống như tiếng nhiễu tĩnh đối với tai chúng ta, tương tự như khi ngủ với quạt.

Một vài lợi ích của tiếng ồn trắng mà các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra bao gồm:

  • Khả năng ghi nhớ và học tập tốt hơn.
  • Cải thiện hiệu suất trí nhớ làm việc thính giác.
  • Tăng thời lượng ngủ.
  • Quản lý các triệu chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ở trẻ em.

Những người mắc ADHD thường có mức norepinephrine và dopamine thấp hơn - hai chất hóa học được tìm thấy trong hệ thống chú ý và khen thưởng của não bộ. Dopamine có thể mang lại cho bạn cảm giác dễ chịu và thúc đẩy bạn thực hiện những việc mình thích hoặc vượt qua những việc mình không thích.

Các nghiên cứu cho thấy tiếng ồn trắng làm tăng sự giải phóng dopamine theo từng pha, giúp tăng cường sự chú ý, khả năng tập trung và nền tảng trí nhớ. Kết hợp với hiệu ứng che lấp của tiếng ồn trắng, đây có thể là giải pháp đôi bên cùng có lợi cho những người mắc chứng ADHD hoặc những người gặp khó khăn trong việc tập trung.

Ví dụ, một nghiên cứu năm 2022 về trẻ em mắc và không mắc ADHD cho thấy tiếng ồn trắng là một phương pháp điều trị không dùng thuốc có lợi cho trẻ em mắc chứng bệnh này. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tiếng ồn trắng ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em ở độ tuổi mẫu giáo không mắc ADHD, có thể do khả năng kích thích quá mức hệ thống thính giác đang phát triển của chúng.

Một nghiên cứu khác về hệ thống nhận thức, khả năng sáng tạo và mức độ căng thẳng của những người trẻ trưởng thành không mắc bệnh thần kinh đã kết luận rằng tiếng ồn trắng giúp cải thiện trí nhớ làm việc, độ chính xác và hiệu suất. Nghiên cứu này cũng phát hiện ra rằng việc nghe tiếng ồn trắng ở âm lượng lớn trong thời gian dài có thể gây ra mức độ căng thẳng cao hơn.

Tiếng ồn hồng

Tiếng ồn hồng có âm vực trầm hơn một chút so với tiếng ồn trắng. Một số người thấy rằng tiếng ồn hồng thư giãn hơn. Các tần số cao hơn sẽ nhẹ nhàng hơn trong tiếng ồn hồng và mô phỏng các âm thanh tự nhiên hơn. Hãy nghĩ đến tiếng ồn giao thông, tiếng sóng biển hoặc tiếng mưa nhẹ. 

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern đang tiến hành các nghiên cứu nhóm nhỏ để xác định xem liệu các xung tiếng ồn hồng ngắn có thể làm thay đổi sóng não chậm nhằm cải thiện giấc ngủ sâu hay không. Họ đã phát hiện ra rằng các xung tiếng ồn hồng có thể cải thiện trí nhớ và sự thư giãn.

Các nghiên cứu tập trung vào những người tham gia mắc chứng ADHD cũng đầy hứa hẹn. Trong một đánh giá về 13 nghiên cứu với trẻ em và thanh thiếu niên tham gia, các nhà khoa học đã xác định rằng tiếng ồn trắng và tiếng ồn hồng có thể cải thiện hiệu suất nhận thức. 

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về lợi ích của tiếng ồn hồng để đạt được sự đồng thuận. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern hy vọng những nỗ lực của họ sẽ dẫn đến việc phát triển một thiết bị y tế giúp cải thiện giấc ngủ hoặc trí nhớ thông qua các xung tiếng ồn hồng.

Tiếng ồn nâu

Tiếng ồn nâu cân bằng và sâu lắng hơn tiếng ồn trắng, và nó đã trở nên phổ biến gần đây nhờ các video lan truyền trên TikTok và các danh sách phát dài hàng giờ trên các ứng dụng phát trực tuyến như YouTube. Người nghe xác nhận rằng tiếng ồn nâu có thể làm giảm tình trạng mệt mỏi tinh thần, giúp tập trung và cải thiện khả năng đi vào giấc ngủ nhanh hơn bằng cách chặn các âm thanh lớn hoặc gây nhiễu. 

Những người mắc chứng ADHD có thể thấy tiếng ồn nâu hữu ích khi học tập, hoàn thành một nhiệm vụ phức tạp hoặc để chặn các âm thanh nền không mong muốn hay những suy nghĩ gây xao nhãng. Tiếng ồn nâu cũng có thể giúp ích cho những người bị ù tai vì âm thanh trầm có thể chặn tiếng ù liên tục trong tai.  

Cách sử dụng nhiễu màu hiệu quả

Các nhà nghiên cứu đều đồng ý rằng việc thử các loại âm thanh khác nhau để cải thiện giấc ngủ và sự tập trung là không có hại gì. Tuy nhiên, họ khuyến nghị tuân theo các hướng dẫn sau:

  • Hãy bắt đầu với một loại âm thanh và lắng nghe nó trong khoảng 10 đến 15 phút.
  • Đặt hẹn giờ trên ứng dụng, video trực tuyến hoặc máy phát âm thanh để tiếng ồn tắt sau 30 đến 45 phút.
  • Hãy giữ âm lượng ở mức thấp nhất có thể. 

Kết hợp liệu pháp âm thanh màu sắc vào thói quen trước khi đi ngủ

Việc tạo ra một lịch trình ngủ và thói quen đi ngủ đều đặn có thể tăng cường hiệu quả của âm thanh và màu sắc, giúp bạn ngủ ngon hơn. Dưới đây là một số mẹo đơn giản để tạo ra một phòng ngủ yên tĩnh, thuận lợi cho giấc ngủ ngon hơn:

  • Hãy giữ cho phòng tối bằng cách sử dụng rèm cửa, mành hoặc màn che.
  • Hãy ngừng sử dụng thiết bị điện tử một hoặc hai giờ trước khi đi ngủ, trừ trường hợp dùng để phát âm thanh màu.
  • Hãy lựa chọn hệ thống chiếu sáng phù hợp và điều chỉnh độ sáng bằng công suất bóng đèn, chụp đèn hoặc công tắc điều chỉnh độ sáng.
  • Đặt nhiệt độ điều chỉnh trong khoảng từ 65 đến 70°F.
  • Hãy thay thế nệm nếu nó đã hơn bảy năm tuổi, bị mòn rõ rệt hoặc bạn thường xuyên thức dậy với những cơn đau nhức.

Bạn cần tự mình xác định xem liệu âm thanh màu có mang lại lợi ích cho bạn về khả năng tập trung và giấc ngủ ngon hơn hay không. Hãy thử từng bảng màu âm thanh và khám phá các mức âm lượng hoặc thời gian khác nhau để tìm ra loại phù hợp nhất với bạn. Nếu bạn gặp khó khăn và không chắc chắn liệu âm thanh màu có hiệu quả với mình hay không, hãy liên hệ với chuyên gia chăm sóc sức khỏe để được tư vấn.

Theo bettersleep.org

=> Xem thêm những mẫu nệm giúp ngủ ngon hơn của Nệm Ưu Việt TẠI ĐÂY.